Kippen houden is een relatief betaalbare hobby, maar het is goed om vooraf een realistisch beeld te hebben van de kosten. Want naast de aanschaf van de kippen zelf heb je een hok nodig, voer, strooisel en af en toe dierenartskosten. Veel beginners onderschatten vooral de eenmalige opstartkosten, terwijl de doorlopende maandelijkse kosten juist meevallen. In dit artikel zetten we alle kosten voor je op een rij, van de eerste investering tot de maandelijkse uitgaven, zodat je precies weet waar je aan toe bent voordat je je eerste kippen koopt.
Eenmalige opstartkosten
De grootste kostenpost bij het starten met kippen is het kippenhok. Een degelijk kant-en-klaar hok voor drie tot vijf kippen kost tussen de 200 en 600 euro, afhankelijk van de kwaliteit en het merk. Goedkopere hokken van onder de 150 euro zijn vaak van mindere kwaliteit en gaan minder lang mee. Ze zijn vaak lastiger schoon te maken en bieden minder bescherming tegen roofdieren.
Ga je zelf een kippenhok bouwen? Dan kun je al voor 100 tot 200 euro aan materialen een prima hok neerzetten. Het voordeel van zelf bouwen is dat je het hok precies kunt aanpassen aan je tuin en je wensen. Houd er wel rekening mee dat je dan gereedschap en enige bouwervaring nodig hebt.
Naast het hok heb je een kippenren nodig. Gaas, palen en bevestigingsmateriaal kosten al gauw 50 tot 150 euro, afhankelijk van de grootte. Kies voor stevig gelast gaas en niet voor simpel kippengaas: dat laatste houdt roofdieren als marters en vossen niet tegen.
De kippen zelf kosten tussen de 5 en 25 euro per stuk voor gangbare legrassen. Speciale rassen of showkippen kunnen aanzienlijk duurder zijn, tot wel 50 euro of meer per dier. Krieltjes als zijdehoentjes zitten meestal in de range van 15 tot 30 euro per stuk.
Tel daar nog een voerbak (15-30 euro), een drinkfontein (10-25 euro), een zak strooisel (10-15 euro) en een zak legmeel (15-20 euro) bij op, en je komt uit op een totale startinvestering van ruwweg 350 tot 900 euro voor een eenvoudige setup.
Maandelijkse doorlopende kosten
De doorlopende kosten van kippen houden zijn verrassend laag. De grootste maandelijkse uitgave is voer. Een kip eet gemiddeld 120 tot 150 gram legmeel of legkorrel per dag. Een zak van 20 kilo kost ongeveer 12 tot 18 euro en gaat bij vier kippen zo'n een maand mee. Reken dus op zo'n 15 euro per maand voor voer bij een kleine groep.
Daarnaast heb je strooisel nodig voor het hok en de legnesten. Houtkrullen of hennepstrooisel zijn populaire keuzes. Een baal houtkrullen kost rond de 8 tot 12 euro en gaat, afhankelijk van hoe vaak je verschoont, een tot twee maanden mee. Stro is goedkoper maar moet vaker worden ververst.
Schelpengrit is een kleine maar noodzakelijke uitgave. Een zak van 5 kilo kost zo'n 5 euro en gaat maanden mee. Verder kun je af en toe meelwormen of gemengd graan als traktatie kopen, maar dat is optioneel en kost hooguit een paar euro per maand.
Al met al kom je uit op maandelijkse kosten van ongeveer 20 tot 35 euro voor een groepje van drie tot vijf kippen. Dat is minder dan veel mensen verwachten, en een deel verdien je terug in de vorm van verse eieren. Een doosje van zes scharreleieren kost in de supermarkt al snel 2,50 euro, dus met vier leggende hennen bespaar je al gauw 15 tot 20 euro per maand op je boodschappen.
Onverwachte en eenmalige extra kosten
Naast de vaste kosten zijn er uitgaven die je niet maandelijks hebt, maar waar je wel rekening mee moet houden. De belangrijkste is de dierenarts. Een consult bij een vogelarts kost al snel 40 tot 60 euro, exclusief medicijnen of behandelingen. Niet elke reguliere dierenarts heeft ervaring met kippen, dus het kan zijn dat je naar een gespecialiseerde vogelkliniek moet.
Veel kippenhouders kiezen ervoor om kleine gezondheidsproblemen zelf te behandelen. Anti-luismiddelen, ontstekingsremmende sprays en ontwormmiddelen zijn bij de dierenspeciaalzaak of online te koop en kosten elk zo'n 10 tot 20 euro. Raadpleeg echter altijd een dierenarts bij twijfel over de diagnose of als een kip er duidelijk slecht aan toe is.
Andere incidentele kosten zijn reparaties aan het hok, vervanging van gaas, en eventueel een warmtelamp voor extreem koude winters. Ook het winterklaar maken van je kippenhok kan wat materiaalkosten met zich meebrengen, denk aan isolatiemateriaal en tochtstrips.
Een verstandige tip is om een klein potje aan te houden voor onverwachte kosten. Vijf euro per maand opzij zetten geeft je een buffer van 60 euro per jaar, waarmee je de meeste onverwachte uitgaven kunt opvangen.
Kosten besparen: praktische tips
Er zijn diverse manieren om de kosten van kippen houden te drukken zonder in te leveren op het welzijn van je dieren. Een van de effectiefste is het zelf verbouwen van kippenvoer-aanvullingen. Kippen zijn dol op sla, boerenkool, courgette en andere groenten die makkelijk in de moestuin groeien. Keukenresten als broodkorsjes, rijst en pasta mogen ook, mits het vers en schimmmelvrij is.
Een andere besparing is het gebruik van bladeren of gemaaid gras als aanvulling op je strooisel. Dit is gratis en kippen vinden het heerlijk om erin te scharrelen. Let er wel op dat gras eerst droog is voordat je het in het hok legt, want vochtig gras schimmelt snel.
Koop voer en strooisel in bulk als je de opslagruimte hebt. Een zak legmeel van 20 kilo is per kilo flink goedkoper dan kleinere verpakkingen. Bij agrarische winkels of coöperaties betaal je vaak minder dan bij reguliere dierenwinkels. Online bestellen kan ook voordelig zijn, zeker als je boven het minimumbedrag voor gratis verzending komt.
Tot slot: overweeg om samen te werken met andere kippenhouders in je buurt. Samen inkopen doen, ervaringen uitwisselen en eventueel op elkaars kippen passen tijdens vakanties scheelt allemaal kosten en moeite.
Zijn de eieren het financieel waard?
Laten we eerlijk zijn: als je puur naar het financiële plaatje kijkt, is kippen houden zelden goedkoper dan eieren kopen in de supermarkt. Vooral de opstartkosten drukken op het totaal. Maar dat is niet het hele verhaal. De eieren van eigen kippen zijn van superieure kwaliteit, en de hobby levert je veel meer op dan alleen eieren.
Reken maar eens mee: vier kippen leggen gemiddeld 800 eieren per jaar. In de supermarkt betaal je daar zo'n 330 euro voor aan scharreleieren. Tegenover de jaarlijkse kosten van circa 300 tot 400 euro aan voer, strooisel en diergezondheidsmiddelen kom je dus ongeveer gelijk uit, mits je de opstartkosten buiten beschouwing laat.
Maar de echte waarde zit in de ervaring. Het plezier van verse eieren rapen, het ontspannen bij je kippen na een drukke werkdag, en de trots op je eigen kleine voedselbron zijn niet in geld uit te drukken. Kippen houden is een hobby die je elke dag een klein beetje gelukkiger maakt, en dat is meer waard dan welke kostenberekening ook.
Veelgestelde Vragen
Voor een groepje van drie tot vijf kippen kom je uit op ongeveer 20 tot 35 euro per maand aan voer, strooisel en schelpengrit. Dit is exclusief incidentele kosten zoals dierenarts of reparaties aan het hok.
Een kant-en-klaar hok voor drie tot vijf kippen kost tussen de 200 en 600 euro. Bouw je het zelf, dan kun je al voor 100 tot 200 euro aan materialen een goed hok maken. Kies altijd voor kwaliteit boven prijs.
Ongeveer wel, na de opstartfase. Vier hennen produceren zo'n 800 eieren per jaar, wat in de supermarkt circa 330 euro zou kosten. De jaarlijkse voer- en verzorgingskosten liggen op een vergelijkbaar bedrag, maar de echte winst zit in de kwaliteit en het plezier.
Gangbare legrassen kosten 5 tot 25 euro per kip. Speciale rassen of showkippen zijn duurder, tot 50 euro of meer. Krieltjes zoals zijdehoentjes kosten doorgaans 15 tot 30 euro per stuk.
