Als kippenhouder wil je er alles aan doen om je kippen veilig te houden. Helaas zijn er in Nederland en België tal van roofdieren die het op je kippen hebben gemunt. Van de vos en de marter tot roofvogels en zelfs katten — de lijst is langer dan je misschien denkt. Een goed beveiligd kippenhok is daarom geen luxe maar pure noodzaak. In dit artikel bespreken we welke roofdieren de grootste bedreiging vormen en hoe je jouw kippenhok en ren zo kunt inrichten dat je kippen veilig de nacht doorkomen. Met de juiste maatregelen kun je het risico op een aanval flink verkleinen.
Welke roofdieren bedreigen je kippen?
De vos is verreweg het bekendste roofdier voor kippenhouders. Vossen zijn slim, sterk en kunnen graven, klimmen en zelfs eenvoudige sluitingen openmaken. Ze slaan vooral toe in de schemering en 's nachts, maar in het voorjaar als ze jongen hebben, zijn ze ook overdag actief. Een vos kan in één nacht je hele toom kippen doden, omdat hij in een soort moordlust alle kippen grijpt, zelfs als hij er maar één kan meenemen.
De steenmarter is een andere geduchte vijand. Dit slanke roofdier kan door openingen van slechts vijf bij vijf centimeter kruipen en is een uitstekende klimmer. Marters bijten hun prooi vaak in de nek en laten soms meerdere dode kippen achter. Ze zijn het hele jaar actief, maar vooral in het voorjaar en de zomer als ze jongen voeden.
Daarnaast vormen roofvogels als de buizerd en de havik een bedreiging, vooral voor kleinere kippenrassen zoals zijdehoentjes en jonge kuikens. Hermelijn, wezel en zwerfkatten completeren de lijst van mogelijke belagers. Zelfs ratten kunnen gevaarlijk zijn voor kuikens en eieren.
Het hok zelf beveiligen
De basis van een goed beveiligd kippenhok begint bij de constructie. Gebruik stevig hout van minimaal 18 millimeter dik voor de wanden en zorg dat er nergens kieren of gaten zitten groter dan twee centimeter. Marters en wezels zijn ongelooflijk lenig en kunnen door verrassend kleine openingen glippen. Controleer regelmatig of het hout nog intact is en of er geen planken zijn gaan rotten.
De deur van het kippenhok verdient extra aandacht. Gebruik een degelijk slot dat niet door dieren geopend kan worden. Een eenvoudige schuif of haak is voor een vos kinderspel — kies daarom voor een slot met een draaifunctie of combineer een schuif met een karabijnhaak. Het luikje waardoor je kippen naar binnen gaan, moet 's avonds altijd gesloten worden. Een automatische hokopener met tijdklok of lichtsensor is hiervoor een uitstekende investering. Zo ben je er zeker van dat het luikje dichtgaat, zelfs als je een keer vergeet.
Ventilatieopeningen zijn belangrijk voor de luchtkwaliteit in het hok, maar moeten wel beveiligd zijn met stevig gaas. Gebruik volièregaas of gelast gaas met een maaswijdte van maximaal 12 millimeter. Kippengaas (zeskantig gaas) is te zwak — een vos kan dit met zijn tanden openscheuren.
De ren roofdierbestendig maken
De buitenren is de plek waar je kippen het meest kwetsbaar zijn. Ook hier geldt: gebruik gelast gaas of volièregaas in plaats van kippengaas. Span het gaas strak en bevestig het met schroeven en sluitringen, niet alleen met krammen die losgetrokken kunnen worden.
Een veelgemaakte fout is het vergeten van de bodem. Vossen zijn uitstekende gravers en kunnen binnen een kwartier een tunnel onder je ren door graven. Er zijn twee effectieve oplossingen: leg gaas op de bodem van de ren (bedek dit met een laag zand of houtsnippers voor het comfort van je kippen) of maak een zogenaamde anti-graafstrook. Dit is een strook gaas van minstens 50 centimeter breed die je horizontaal vanuit de onderkant van het gaas naar buiten legt en bedekt met aarde. Een gravend dier stuit dan op het gaas voordat het onder het hek door kan.
Vergeet ook de bovenkant niet. Een net of gaas over de ren beschermt tegen roofvogels en voorkomt dat marters over het hek klimmen. Dit is vooral belangrijk als je kleinere rassen houdt die een gemakkelijke prooi zijn voor een havik. Zorg dat het net goed gespannen is zodat het niet doorhangt en er geen openingen ontstaan.
Slim gebruik van verlichting en techniek
Moderne techniek biedt extra mogelijkheden om roofdieren af te schrikken. Bewegingssensoren gekoppeld aan lampen of een radio kunnen effectief zijn, vooral tegen vossen. Een vos die plotseling in het licht staat of menselijke stemmen hoort, zal vaak rechtsomkeert maken. Het nadeel is dat sommige dieren wennen aan deze middelen, dus wissel regelmatig van aanpak.
Een wildcamera bij het hok kan helpen om te identificeren welk roofdier je lastigvalt. Zo kun je gerichte maatregelen nemen. Zie je bijvoorbeeld sporen van graafwerk, dan weet je dat je extra aandacht moet besteden aan de onderkant van je ren. Krabsporen hoger op het hek wijzen op een marter of kat.
Sommige kippenhouders zweren bij het plaatsen van een hek met stroomdraad rondom de ren. Een schrikdraad op ongeveer 20 en 40 centimeter hoogte is zeer effectief tegen vossen. Gebruik hiervoor een goedgekeurd schrikdraadapparaat en zorg dat het gras onder de draad kort blijft, anders verliest de draad zijn werking door aarding via het gras.
Dagelijkse gewoonten die je kippen beschermen
Naast fysieke beveiliging zijn je dagelijkse routines minstens zo belangrijk. Sluit het kippenhok elke avond op tijd, bij voorkeur zodra al je kippen op stok zijn gegaan. Controleer of het luikje echt goed dicht is. Laat geen voer buiten staan 's nachts, want dit trekt ratten, muizen en daarmee ook hun jagers aan — zoals marters en wezels.
Ruim eieren dagelijks op, want ook eieren kunnen roofdieren lokken. Houd het gras rond het hok kort zodat roofdieren minder dekking hebben bij het naderen. Een open, overzichtelijke ruimte rond het hok werkt als een natuurlijke afschrikking, omdat roofdieren liever in dekking blijven.
Inspecteer je hok en ren minstens één keer per maand grondig op zwakke plekken. Controleer het gaas op roest en gaten, kijk of het hout nog stevig is en test of alle sloten goed werken. Preventief onderhoud is veel goedkoper en minder verdrietig dan het herstellen van schade na een aanval. Lees ook ons artikel over het dagelijks verzorgingsschema voor meer tips over routinematig onderhoud.
Veelgestelde Vragen
Gebruik gelast gaas of volièregaas met een maaswijdte van maximaal 12 millimeter. Gewoon kippengaas (zeskantig) is te zwak — een vos kan dit met zijn tanden openscheuren.
Ja, vossen zijn zeer slim en kunnen eenvoudige schuiven en haken openmaken. Gebruik daarom altijd een slot met draaifunctie of combineer een schuif met een karabijnhaak.
Ja, een schrikdraad op 20 en 40 centimeter hoogte is zeer effectief tegen vossen. Zorg wel dat het gras onder de draad kort blijft, anders verliest de draad zijn werking door aarding.
