Kippen kopen: waar let je op

De dag dat je je eerste kippen gaat kopen is spannend. Maar waar haal je eigenlijk betrouwbare, gezonde kippen vandaan? En hoe zie je of een kip gezond is? Er zijn verschillende plekken waar je kippen kunt kopen, van fokkers en markten tot online advertenties, en ze hebben elk hun voor- en nadelen. In dit artikel leer je precies waar je op moet letten bij het kopen van kippen, zodat je met een gerust hart je eerste hennen mee naar huis kunt nemen. Want een goede start begint bij gezonde dieren van een betrouwbare bron.

Waar kun je kippen kopen?

De meest betrouwbare plek om kippen te kopen is bij een erkende fokker. Fokkers zijn gespecialiseerd in één of enkele rassen en besteden veel aandacht aan gezondheid, karakter en rasstandaard. Ze kunnen je precies vertellen over de leeftijd, het ras en de gezondheidsgeschiedenis van de kippen. Het nadeel is dat je soms moet wachten op beschikbaarheid, zeker bij populaire rassen.

Pluimveemarkten zijn een andere populaire optie. Op deze markten, die regelmatig door het hele land worden gehouden, vind je een groot aanbod aan rassen op één plek. Het voordeel is dat je de kippen live kunt bekijken en vergelijken. Let er echter op dat markten ook een risico op ziekte-overdracht met zich meebrengen, omdat dieren van veel verschillende houders bij elkaar komen. Koop alleen van verkopers die hun dieren er gezond en verzorgd uit laten zien.

Online marktplaatsen zoals Marktplaats zijn ook een optie, maar wees hier extra voorzichtig. Vraag altijd om foto's, informeer naar de leeftijd en gezondheidsstatus, en ga de kippen altijd eerst bekijken voordat je ze koopt. Een betrouwbare verkoper nodigt je graag uit om zijn of haar kippen te komen zien en staat open voor vragen.

Dierenwinkels verkopen soms ook kippen, maar het aanbod is beperkt en de prijzen zijn vaak hoger. Een leuk alternatief is om kippen over te nemen van een andere hobbyhouder die stopt of teveel kippen heeft. Via kippenhoudersfora en Facebookgroepen kun je dit soort aanbiedingen vinden.

Hoe herken je een gezonde kip?

Het herkennen van een gezonde kip is essentieel wanneer je kippen gaat kopen. Let allereerst op het verenkleed: een gezonde kip heeft een volle, gladde bevedering zonder kale plekken. Kale plekken kunnen wijzen op verenpikken, mijten of andere gezondheidsproblemen. Uitzondering hierop is de rui, de periode waarin kippen hun veren vervangen, maar een goede verkoper verkoopt kippen niet tijdens de rui.

De ogen moeten helder en levendig zijn, zonder afscheiding of zwelling. Waterige of gezwollen ogen kunnen duiden op een luchtweginfectie. De neusgaten moeten schoon en droog zijn, zonder snotterige afscheiding. De kam en lellen zijn bij een gezonde, legrijpe hen rood en stevig. Een bleke of slappe kam kan wijzen op bloedarmoede, ziekte of het feit dat de kip nog niet in de leg is.

Controleer ook de poten. Gezonde poten zijn glad en schoon, met rechte tenen. Korsten of opgeheven schubben op de poten kunnen duiden op schubmijtjes, een vervelende maar behandelbare aandoening. Til de kip op en voel het borstbeen: een gezonde kip voelt stevig aan en het borstbeen steekt niet scherp uit. Een kip met een uitstekend borstbeen is te mager en mogelijk ziek.

Let tot slot op het gedrag. Een gezonde kip is alert en actief, kijkt nieuwsgierig om zich heen en beweegt zich soepel. Kippen die stil in een hoekje zitten, bol staan of rillen, zijn waarschijnlijk niet in orde. Raadpleeg bij twijfel een dierenarts voordat je de kippen in je bestaande groep introduceert.

De juiste leeftijd en het juiste seizoen

De ideale leeftijd om kippen te kopen is wanneer ze legrijp zijn, rond de 18 tot 22 weken oud. Op deze leeftijd kun je vrij snel eieren verwachten en weet je zeker dat je hennen koopt en geen hanen. Bij jongere kippen is het geslacht soms lastig te bepalen, tenzij de fokker ze heeft laten sexen.

Het kopen van kuikens is ook mogelijk, maar vergt meer ervaring en speciale voorzieningen. Kuikens hebben de eerste weken een warmtelamp nodig en zijn kwetsbaarder voor ziekten. Als beginner kun je beter starten met volwassen of bijna volwassen hennen. Heb je ervaring opgedaan, dan is het opfokken van kuikens een prachtige ervaring voor een volgende keer.

Het beste seizoen om kippen te kopen is het voorjaar, tussen maart en mei. De kippen kunnen dan wennen aan hun nieuwe omgeving in mild weer en profiteren van de langere dagen om lekker te gaan leggen. Kopen in de herfst of winter kan ook, maar houd er rekening mee dat de kippen dan vaak minder of niet leggen vanwege de kortere dagen.

Vermijd het kopen van kippen die ouder zijn dan twee jaar als je ze primair voor de eieren wilt. De legprestatie van kippen neemt na het eerste legjaar geleidelijk af. Een kip van drie jaar legt gemiddeld zo'n 20 tot 30 procent minder dan in haar eerste legjaar. Wil je ze als gezelschapsdier of als sierkip, dan maakt de leeftijd uiteraard minder uit.

Hoeveel kippen kopen en welke combinaties

Zoals besproken in ons artikel over hoeveel kippen in je tuin passen, is drie het absolute minimum. Voor beginners adviseren we drie tot vijf kippen. Koop ze bij voorkeur allemaal tegelijk en van dezelfde leeftijd. Kippen die samen opgroeien of tegelijk worden geïntroduceerd, vormen sneller een harmonieuze groep.

Je kunt prima verschillende rassen door elkaar houden, maar let op de grootteverschillen. Zeer grote rassen zoals de Brahma samen met heel kleine krieltjes kan problemen geven, omdat de grote kippen de kleintjes kunnen domineren of per ongeluk verwonden. Combinaties van rassen van vergelijkbare grootte werken doorgaans prima.

Een haan is voor de meeste hobbyhouders niet nodig en vaak zelfs niet wenselijk in een woonwijk. Hennen leggen prima eieren zonder haan. Een haan kan echter wel bescherming bieden aan de groep en zorgt voor een natuurlijke groepsdynamiek. Wil je toch een haan, informeer dan eerst bij je buren en check de gemeentelijke regels over geluidsnormen.

Bij de aankoop is het verstandig om te vragen of de kippen zijn ingeënt tegen veelvoorkomende ziektes als Marek en Newcastle disease. Goede fokkers enten hun kippen standaard in. Vraag ook naar eventuele ontworming en de laatste gezondheidscheck. Een serieuze fokker kan je dit allemaal vertellen en geeft je soms zelfs een gezondheidscertificaat mee.

Het vervoer naar huis

Het vervoer van je nieuwe kippen verdient ook aandacht. Gebruik een stevige kartonnen doos met voldoende luchtgaten of een speciaal transportkratje voor pluimvee. Zorg dat de kippen niet te krap zitten maar ook niet te veel ruimte hebben om heen en weer te schuiven. Een laagje stro of kranten op de bodem absorbeert eventuele ontlasting tijdens het transport.

Rij rustig en vermijd scherpe bochten en hard remmen. Kippen raken gestrest van vervoer, dus houd de reis zo kort mogelijk. Zet de verwarming niet te hoog en zorg voor voldoende ventilatie in de auto. In de zomer is het extra belangrijk om oververhitting te voorkomen: vervoer kippen dan bij voorkeur in de vroege ochtend of late namiddag.

Thuisgekomen zet je de kippen direct in hun nieuwe hok. Geef ze vers water met eventueel wat vitaminen ertussen en laat ze met rust. De eerste uren zijn ze waarschijnlijk wat stil en teruggetrokken, maar dat is normaal na de reis. Binnen een dag of wat beginnen ze hun nieuwe omgeving te verkennen en vallen ze terug in hun normale gedrag.

Een laatste tip: maak het hok en de ren helemaal klaar vóórdat je je kippen gaat halen. Er is niets zo stressvol als met kippen in de auto thuiskomen en nog een hok moeten opbouwen. Check ook of het voer-, water- en strooiselvoorraad klaarstaat.