Gekleurde eieren: welke kippenrassen leggen ze

Bruine eieren, witte eieren — dat kennen we allemaal. Maar wist je dat kippen ook blauwe, groene, crèmekleurige, chocoladebruine en zelfs roze eieren kunnen leggen? De kleur van een ei wordt bepaald door het kippenras en is genetisch vastgelegd. Het heeft niets te maken met de voeding of het houden van de kip, hoewel de intensiteit van de kleur wel kan variëren. Een mandje met gekleurde eieren uit eigen tuin is niet alleen mooi om te zien, het is ook een geweldige manier om kinderen en bezoekers enthousiast te maken over kippenhouderij. In dit artikel ontdek je welke rassen welke kleur eieren leggen en hoe je zelf een kleurrijke eiermand samenstelt.

Hoe ontstaat de kleur van een ei?

De kleur van een eierschaal wordt bepaald door pigmenten die de kip tijdens het legproces aan de schaal toevoegt. Witte eieren zijn de "basis" — ze bevatten geen extra pigment. Bruine eieren krijgen hun kleur door het pigment protoporfyrine, dat in de laatste uren van het legproces op de schaal wordt aangebracht. Hoe meer pigment, hoe donkerder het ei.

Blauwe eieren danken hun kleur aan het pigment oöcyanine, dat al vroeg in het schaalontwikkelingsproces wordt ingebouwd. Daardoor is de blauwe kleur door de hele schaal heen zichtbaar — als je een blauw ei breekt, is het ook van binnen blauw. Dit in tegenstelling tot bruine eieren, die aan de binnenkant wit zijn.

Groene eieren ontstaan wanneer een kip zowel het blauwe pigment (oöcyanine) als het bruine pigment (protoporfyrine) produceert. De blauwe basis gecombineerd met een bruine buitenlaag geeft het ei een groene kleur. Dit verklaart waarom groene eieren vaak voorkomen bij kruisingen tussen blauw-leggende en bruin-leggende rassen.

Rassen die bruine en donkerbruine eieren leggen

De meeste kippen leggen bruine eieren in verschillende tinten. Voor het standaard lichtbruine ei kun je terecht bij populaire rassen als de Rhode Island Red, Sussex en New Hampshire. Deze rassen zijn betrouwbare leggers die ook voor beginners geschikt zijn.

Als je een voorkeur hebt voor diep donkerbruine, bijna chocoladekleurige eieren, zijn er een paar rassen die eruit springen. De Marans is het beroemdste ras voor donkere eieren — vooral de kopergekraagde Maran legt eieren met een prachtige kastanjebruine kleur. De eieren zijn soms zo donker dat ze bijna roodbruin lijken. Let wel: de intensiteit van de kleur neemt af gedurende het legseizoen en wordt na de rui weer donkerder.

De Barnevelder legt eveneens donkerbruine eieren, al zijn ze iets lichter dan die van de Maran. De Welsumer is nog een uitstekende keuze voor donkere eieren, vaak met een mooie gespikkelde textuur. Al deze rassen zijn goed te houden in de achtertuin en hebben een vriendelijk karakter.

Blauwe en groene eieren

Blauwe eieren zijn een echt blikvanger in je eiermand. Het bekendste ras voor blauwe eieren is de Araucana, een ras dat oorspronkelijk uit Chili komt. Araucana's zijn herkenbaar aan hun oorpluimpjes en het ontbreken van een staart bij het oorspronkelijke type. Ze leggen prachtige lichtblauwe tot turquoise eieren.

De Cream Legbar is een ander populair ras voor blauwe eieren. Dit Engelse ras heeft als extra voordeel dat het "autosexing" is: je kunt bij kuikens al aan de kleur zien of het een haantje of hennetje is. De eieren van de Cream Legbar zijn hemelsblauw en vallen direct op tussen de bruine en witte eieren.

Voor groene eieren kun je kiezen voor de Ameraucana of voor kruisingen die als "Easter Eggers" worden aangeduid. Deze kippen leggen eieren in allerlei groentinten, van olijfgroen tot mintgroen. De exacte kleur varieert per individuele kip en is pas bekend wanneer ze haar eerste ei legt. Het is telkens weer een verrassing welke tint groen je krijgt.

Witte en crèmekleurige eieren

Witte eieren worden in Nederland vaak geassocieerd met de commerciële pluimveehouderij, maar er zijn prachtige hobbyrassen die witte eieren leggen. De Leghorn is het klassieke witte-eierenras: een slanke, elegante kip die enorm productief is. Leghorns kunnen meer dan 300 eieren per jaar leggen, al zijn ze wat wilder van karakter dan sommige andere hobbyrassen.

De Hamburgse Hoen is een sierlijk Nederlands ras dat witte eieren legt. Met hun opvallende gestippelde verenkleed zijn ze een aanwinst voor elke kippenren. Ook het Zijdehoen legt crème tot licht getinte eieren, al is de legproductie bij dit ras wat lager. Zeldzame rassen zoals de Hollandse Kriel leggen eveneens witte tot crèmekleurige eieren.

Crèmekleurige of heel licht roze eieren komen voor bij rassen als de Faverolles en de Orpington. Deze zachte tinten zijn subtiel maar voegen een mooie nuance toe aan je verzameling gekleurde eieren.

Je eigen kleurrijke eiermand samenstellen

Het samenstellen van een kleurrijke eiermand begint bij het kiezen van de juiste combinatie van rassen. Een mooi uitgangspunt is om minimaal drie kleuren te combineren. Denk aan een Maran voor donkerbruin, een Cream Legbar voor blauw en een Leghorn of Hamburgse voor wit. Voeg daar een Easter Egger aan toe voor groen en je hebt een schitterend kleurenpalet.

Houd bij het kiezen van rassen niet alleen rekening met de eierkleur, maar ook met het karakter en de behoeften van de dieren. Sommige rassen verdragen elkaar beter dan anderen. Rustige rassen als de Orpington en Faverolles gaan goed samen, terwijl actievere rassen als de Leghorn wat meer ruimte nodig hebben.

Bedenk ook dat de eierkleur per individuele kip enigszins kan variëren en dat de intensiteit gedurende het seizoen verandert. De eerste eieren na de rui zijn het felst van kleur, terwijl de pigmentaanmaak later in het seizoen afneemt. Dit is volkomen normaal en beïnvloedt de smaak of kwaliteit van het ei niet. Overigens smaken alle eieren hetzelfde, ongeacht de kleur — de smaak wordt bepaald door de voeding en leefomstandigheden van de kip, niet door de schaalkleur.