Je hebt besloten: je gaat kippen houden. Maar welk ras kies je? Het aanbod is overweldigend: er bestaan honderden kippenrassen, elk met eigen kenmerken, behoeften en eigenaardigheden. Als beginner wil je een ras dat makkelijk in de omgang is, gezond blijft zonder veel gedoe en bij voorkeur ook nog regelmatig een lekker eitje legt. In dit artikel stellen we een aantal kippenrassen voor die uitermate geschikt zijn voor beginnende kippenhouders. We bespreken hun karakter, legprestaties en bijzonderheden, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.
Waar let je op bij het kiezen van een ras?
Voordat we de rassen bespreken, is het handig om te weten welke eigenschappen belangrijk zijn voor beginners. Karakter staat bovenaan: een tam, rustig ras dat zich makkelijk laat hanteren is prettig, vooral als je kinderen hebt. Robuustheid is eveneens belangrijk: sommige rassen zijn gevoeliger voor ziekten of weersomstandigheden dan andere. Een stevig ras dat tegen een stootje kan, bespaart je als beginner veel zorgen.
Denk ook na over wat je wilt met je kippen. Wil je vooral veel eieren? Kies dan een productief ras. Wil je sierlijke kippen die mooi door je tuin lopen? Dan is het uiterlijk belangrijker. Wil je kippen die ook broeds worden en kuikens uitbroeden? Dan moet je juist een ras kiezen met broedsdrift. De ideale beginnerskap verschilt dus per situatie, maar de rassen hieronder scoren op meerdere fronten goed.
Houd ook rekening met praktische zaken. Hoeveel ruimte heb je? Grote rassen hebben meer ruimte nodig dan kleine. Woon je in een woonwijk? Dan is een rustig ras dat niet schreeuwt een betere keuze. En als je in een buurt woont waar een haan niet gewenst is, houd je alleen hennen, wat bij alle rassen kan.
Sussex en Orpington: de allrounders
De Sussex is een van de populairste kippenrassen onder hobbyhouders, en dat is niet zonder reden. Deze Engelse kippen zijn rustig, tam en goed te hanteren. Ze leggen zo'n 250 tot 280 eieren per jaar: een uitstekend aantal voor een hobbykip. De meest bekende kleurslag is de Light Sussex, een witte kip met zwarte halsveren en staart. Sussex-kippen zijn stevig gebouwd, relatief gezond en doen het goed in het Nederlandse klimaat.
De Orpington is een ander geliefd Brits ras dat uitstekend geschikt is voor beginners. Orpingtons zijn grote, mollige kippen met een dik verenkleed dat ze een knuffelbaar uiterlijk geeft. Ze zijn bijzonder tam en worden vaak vergeleken met honden wat betreft hun gehechtheid aan de eigenaar. Ze leggen zo'n 180 tot 220 eieren per jaar, iets minder dan de Sussex, maar hun karakter maakt veel goed. De Buff Orpington (goudgeel) is de populairste kleurslag.
Beide rassen worden af en toe broeds, wat fijn is als je kuikens wilt maar vervelend als je dat niet wilt. Ze zijn niet de beste vliegers, waardoor een hek van een meter al voldoende is. Een nadeel van de Orpington is dat haar dichte bevedering vocht vasthoudt; zorg dus voor een droge uitloop. Beide rassen doen het prima in een gemengde koppel en zijn zelden agressief naar andere kippen.
Barnevelder en Welsumer: Nederlandse trots
De Barnevelder is een prachtig Nederlands ras uit, je raadt het al, Barneveld. Ze staan bekend om hun mooie, dubbelgezoomde verenpatroon en hun donkerbruine eieren. Barnevelders leggen zo'n 180 tot 200 eieren per jaar en zijn rustige, vriendelijke kippen die zich goed aanpassen aan verschillende omstandigheden. Ze zijn stevig gebouwd en doen het goed in het wisselvallige Nederlandse weer.
De Welsumer is een ander Nederlands ras, afkomstig uit Welsum in Overijssel. Dit ras is vooral geliefd om haar prachtige, diep roodbruine eieren met donkere spikkels. De Welsumer is iets actiever en ondernemender dan de Barnevelder, maar nog steeds goed te hanteren. Ze leggen zo'n 160 tot 180 eieren per jaar. Welsumers worden zelden broeds, wat een voordeel is als je geen kuikens wilt.
Beide rassen zijn een mooie keuze als je de Nederlandse kippentraditie wilt eren en tegelijkertijd praktisch bezig wilt zijn. De donkere eieren van Barnevelders en Welsumers zijn bovendien een leuk gespreksonderwerp: bezoekers zijn altijd verrast door de bijzondere eierkleuren. Een nadeel is dat ze iets minder tam zijn dan de Sussex of Orpington, maar met regelmatig hanteren worden ze doorgaans goed mak.
Zijdehoentjes en andere kleine rassen
Zijdehoentjes verdienen een aparte vermelding in dit overzicht. Ze zijn weliswaar niet de typische eerste kip voor iemand die vooral eieren wilt, maar als je op zoek bent naar een tam, zacht en kindvriendelijk huisdier dat toevallig ook een kip is, dan is het zijdehoen een topkeuze. Hun zijdeachtige veren, rustige karakter en compacte formaat maken ze ideaal voor kleine tuinen en gezinnen.
Zijdehoentjes leggen slechts 80 tot 120 kleine eieren per jaar en worden zeer regelmatig broeds. Hun veren zijn niet waterafstotend, waardoor ze gevoeliger zijn voor nat weer. Ze zijn dus niet het meest praktische ras, maar qua karakter en aaibaarheidsfactor zijn ze ongeëvenaard. Je kunt ze ook prima combineren met andere rustige, kleine rassen.
Andere geschikte kleine rassen voor beginners zijn de Wyandotte kriel, de Sabelpootkriel en de Nederlandse Baardkriel. Deze krieltjes zijn compact, relatief tam en leggen verrassend goed voor hun formaat. Krielen zijn een goede optie als je weinig ruimte hebt maar toch het plezier van kippenhouderij wilt ervaren.
Praktische tips bij je eerste kippen
Ongeacht welk ras je kiest, er zijn een paar universele tips voor beginnende kippenhouders. Begin met een klein groepje van drie tot vijf kippen. Dat is genoeg voor een goede groepsdynamiek en levert voldoende eieren op zonder overweldigend te zijn. Koop je kippen bij een betrouwbare fokker en vraag naar de gezondheids- en inentingshistorie.
Zorg dat je hok en ren klaarstaan voordat de kippen arriveren. Een goed nachthok met droog strooisel, voldoende ventilatie en stevige vergrendeling tegen roofdieren is essentieel. De ren moet genoeg ruimte bieden voor scharrelen, stofbaden en zonnen. Plaats het hok op een beschutte plek die niet de hele dag in de volle zon staat en beschut is tegen de heersende windrichting.
Neem de tijd om je kippen te leren kennen. Zit regelmatig bij ze, bied af en toe een traktatie aan (meelwormen zijn favoriet) en hanteer ze voorzichtig. De meeste kippen worden binnen een paar weken tam als je dagelijks even aandacht aan ze besteedt. Lees je goed in over de basiskennis van kippengezondheid en weet wanneer je een dierenarts moet raadplegen. Met de juiste voorbereiding en een geschikt ras wordt kippenhouderij een hobby waar je jarenlang plezier aan beleeft.
Veelgestelde Vragen
Zijdehoentjes en Orpingtons staan bekend als de tamste kippenrassen. Ze laten zich graag oppakken en aaien. Ook Sussex-kippen zijn heel goed te hanteren en worden snel mak bij regelmatig contact.
Van de hobbyrassen legt de Sussex het meest: 250 tot 280 eieren per jaar. Productierassen zoals de Isa Brown leggen nog meer (rond 300), maar deze worden zelden als hobbykip gehouden.
Houd minimaal drie kippen, want het zijn sociale dieren die een koppel nodig hebben. Met drie tot vijf kippen heb je een goede groepsdynamiek en genoeg eieren voor een klein huishouden.
Ja, krieltjes zoals zijdehoentjes en Wyandotte krielen zijn prima geschikt voor beginners. Ze hebben minder ruimte nodig en zijn vaak tamme, rustige dieren. Ze leggen wel minder en kleinere eieren dan grote rassen.
