De beste bodembedekking voor je kippenhok

De bodembedekking in je kippenhok speelt een grotere rol dan je misschien denkt. Het juiste strooisel houdt het hok droog en fris, absorbeert mest en ammoniak, geeft de kippen iets om in te scharrelen en maakt het schoonmaken een stuk aangenamer. Maar met zoveel opties beschikbaar — van houtkrullen en hennepstrooisel tot stro en zand — is het niet altijd duidelijk welke keuze het beste is voor jouw situatie. In dit artikel vergelijken we de meest populaire bodembedekkingen en helpen we je de juiste keuze te maken voor jouw hok en jouw kippen.

Houtkrullen: de populairste keuze

Houtkrullen zijn veruit de meest gebruikte bodembedekking in kippenhokken, en dat is niet zonder reden. Ze zijn goedkoop, breed verkrijgbaar en hebben een uitstekend absorptievermogen. De krullen nemen vocht op en helpen om de ammoniaklucht van de kippenmest te onderdrukken. Bovendien vinden kippen het heerlijk om erin te scharrelen en te krabben.

Let bij de aankoop op het type hout. Dennen- en sparrenhoutkrullen zijn het meest geschikt. Vermijd cederhout, want de aromatische oliën in cederhout kunnen irritatie van de luchtwegen veroorzaken bij kippen. Gebruik ook geen zaagsel: de fijne deeltjes stoven op en worden ingeademd, wat tot luchtwegproblemen kan leiden. Krullen moeten grof genoeg zijn om stof te minimaliseren.

Een laag van 5 tot 10 centimeter houtkrullen op de vloer is voldoende. Ververs de krullen wekelijks of wanneer ze doorweekt raken. Bij de diepstrooiselmethode voeg je regelmatig een verse laag toe bovenop de oude laag en maak je het hok slechts een paar keer per jaar helemaal leeg. Deze methode werkt goed met houtkrullen en genereert in de winter wat extra warmte door het composteringsproces.

De kosten van houtkrullen zijn bescheiden. Een baal van 20 kilo kost bij de agrarische winkel zo'n 8 tot 12 euro en gaat bij een klein hok een tot twee maanden mee. Online bestellen is vaak nog voordeliger als je grotere hoeveelheden afneemt.

Hennepstrooisel: de premium optie

Hennepstrooisel, ook wel hempflax of hempstraw genoemd, wordt steeds populairder onder kippenhouders en wordt door velen beschouwd als de beste bodembedekking die er is. Het materiaal wordt gemaakt van de houtige kern van de hennepplant en heeft een uitzonderlijk hoog absorptievermogen: tot vier keer zijn eigen gewicht aan vocht. Dat is aanzienlijk meer dan houtkrullen.

Door dat hoge absorptievermogen blijft het hok langer droog en fris, waardoor je minder vaak hoeft te verschonen. De ammoniakbeheersing is ook beter dan bij houtkrullen: hennepstrooisel bindt de ammoniak effectiever, waardoor de lucht in het hok schoner blijft. Dit is goed voor de luchtwegen van zowel jou als je kippen.

Een ander voordeel van hennepstrooisel is dat het na gebruik direct op de composthoop kan en sneller composteert dan houtkrullen. De gecomposteerde hennep is een uitstekende bodemverbeteraar voor je tuin. Hennepstrooisel is bovendien van nature vrij van pesticiden en chemicaliën, omdat hennep weinig tot geen bestrijdingsmiddelen nodig heeft bij de teelt.

Het nadeel van hennepstrooisel is de prijs: het is ongeveer twee keer zo duur als houtkrullen. Een zak van 20 kilo kost rond de 15 tot 20 euro. Maar omdat je minder vaak hoeft te verschonen, vallen de meerkosten in de praktijk mee. Voor kippenhouders die waarde hechten aan hygiëne en comfort is hennepstrooisel een uitstekende investering.

Stro: de traditionele keuze

Stro is het oudste en meest traditionele strooisel voor kippenhokken. Het is goedkoop, breed verkrijgbaar en kippen vinden het leuk om erin te scharrelen. Tarwestro is het meest gebruikt, maar ook gerst- en roggestro zijn geschikt. Stro geeft het hok een gezellige, landelijke uitstraling en is makkelijk aan te vullen.

Toch heeft stro een aantal nadelen die je moet kennen. Het absorptievermogen is beduidend lager dan dat van houtkrullen of hennepstrooisel. Stro wordt snel plat en nat, vooral op plekken waar de kippen veel poepen, zoals onder de zitstokken. Nat stro gaat schimmelen, en schimmelsporen zijn schadelijk voor de luchtwegen van kippen. Je moet stro dan ook vaker verschonen dan andere bodembedekkingen, bij voorkeur twee keer per week de natte plekken vervangen.

Stro kan ook ongedierte aantrekken. Bloedluis en andere parasieten nestelen zich graag in de holle stengels van stro. Als je stro gebruikt, controleer dan extra vaak op luizen en pas preventieve maatregelen toe. Combineer stro eventueel met regelmatige behandeling van het hok met een anti-mijtmiddel.

Ondanks deze nadelen is stro prima bruikbaar als bodembedekking, zeker als je het regelmatig verschoont en combineert met goede ventilatie. Het is ook de beste keuze voor de legnesten: een laagje schoon stro in het legnest zorgt voor zachte landing van de eieren en een gezellig nestgevoel voor de leggende hen.

Zand: de schone optie

Zand als bodembedekking in het kippenhok is minder gebruikelijk in Nederland, maar wint aan populariteit, vooral bij kippenhouders die prioriteit geven aan hygiëne. Grof rivierzand droogt snel, absorbeert geen vocht maar laat het juist weglopen, en kippenmest droogt er snel op. De gedroogde mest kun je er vervolgens makkelijk uitscheppen met een kattenbakschepje of tuinhark.

Het grote voordeel van zand is dat het het hok droog en geurloos houdt. Bacteriën gedijen minder goed in een droge omgeving, waardoor het risico op infecties afneemt. Kippen nemen bovendien graag stofbaden in zand, wat helpt bij de bestrijding van uitwendige parasieten. Een zandbak in de ren is sowieso aan te raden, maar zand als bodembedekking in het hok combineert deze functies.

Er kleven ook nadelen aan zand. Het is zwaar, wat het verschonen arbeidsintensiever maakt. Een laag van 10 centimeter zand in een hok van 1,5 bij 1 meter weegt al snel 200 kilo. Daarnaast isoleert zand minder goed dan organische materialen, waardoor het hok in de winter kouder kan worden. In de winter kun je overwegen om tijdelijk over te stappen op houtkrullen of hennepstrooisel voor de extra isolatie.

Gebruik geen speelzand of heel fijn zand: dit stoft te veel en kan luchtwegproblemen veroorzaken. Grof rivierzand of scherp zand van de bouwmarkt is het meest geschikt. De initiële aanschaf is goedkoop, en omdat je het niet regelmatig hoeft te vervangen maar slechts de mest hoeft uit te scheppen, zijn de doorlopende kosten minimaal.

De juiste keuze maken voor jouw situatie

De beste bodembedekking hangt af van jouw specifieke situatie, je budget en je prioriteiten. Wil je een goede allrounder die betaalbaar is en goed presteert? Dan zijn houtkrullen de veiligste keuze. Ben je bereid iets meer te investeren voor betere hygiëne en minder schoonmaakwerk? Dan is hennepstrooisel de moeite waard.

Houd je van de traditionele aanpak en vind je het niet erg om wat vaker te verschonen? Dan is stro een prima en goedkope optie, vooral voor de legnesten. Geef je prioriteit aan maximale hygiëne en heb je geen moeite met het gewicht? Dan is zand een interessante keuze voor het hok, eventueel gecombineerd met stro in de legnesten.

Veel ervaren kippenhouders gebruiken een combinatie: houtkrullen of hennepstrooisel op de hokvloer, stro in de legnesten en zand in de stofbadplek in de ren. Deze combinatie speelt in op de sterke punten van elk materiaal. Experimenteer gerust en kijk wat het beste werkt voor jouw hok en jouw kippen.

Ongeacht welke bodembedekking je kiest, de sleutel tot een schoon en gezond hok is regelmatig onderhoud. Verwijder dagelijks de grofste mest, verschoon natte plekken tijdig en doe regelmatig een grote schoonmaakbeurt. Een schoon hok betekent gezonde kippen, en gezonde kippen zijn gelukkige kippen. Wil je meer weten over het bouwen van een kippenhok of het winterklaar maken ervan? Bekijk dan onze andere artikelen.